![]()
1-
m a s a l a . Tenglamalar sistemasini yeching:
(1)
x
va
y
shunday sonlarki,
(1)
ning ikkala tengligi ham to慻憆i, ya抧i
x,
y
(1)
sistemaning yechimi bo憀adi, deb faraz qilamiz.
Bu tengliklarni hadlab qo憇hamiz. Bu holda yana to慻憆i tenglik hosil bo憀adi, chunki teng sonlarga teng sonlar qo憇hilayapti:

bundan ![]()
Endi x=5 ni (1) sistema tenglamalarining biriga, masalan, birinchi tenglamasiga qo憏amiz: 7y=27. Bu tenglikdan topamiz:
35�2y=27, �2y=�8, y=4.
Shunday qilib, agar (1) sistema yechimga ega bo憀sa, u holda bu yechim faqat ushbu sonlar jufti bo憀ishi mumkin: x=5, y=4.
Endi x=5, y=4, haqiqatan ham, (1) sistemaning yechimi ekanligiga ishonch hosil qilish kerak. Buni oddiygina tekshirish bilan bajarish mumkin:
7�4=27,
5�5+2�5=33.
Ikkala tenglik ham to慻憆i tenglik.
Shunday qilib,
(1)
sistema birgina yechimga ega:
x=5,
y=4. ![]()
Tenglamalar sistemasini yechishning ko憆ib chiqilgan bu usuli algebraik qo憇hish usuli deyiladi. Noma抣umlardan birini yo憅otish uchun sistema tenglamalarining chap va o憂g qismlarini qo憇hish yoki ayirish kerak.
2-
m a s a l a . Tenglamalar sistemasini yeching:
![]()
Birinchi
tenglamadan ikkinchisini hadlab ayiramiz:
![]()

bundan
y=3 ni sistemaning birinchi tenglamasiga qo憏amiz: 5x+3�3=29
Bu tenglamani yechib, topamiz: 5x+9=29, 5x=20, x=4.
Javob:
x=4,
y=3. ![]()
Ko憆ib chiqilgan masalalardan ravshanki, sistemani yechishda algebraic qo憇hish usuli ikkala tenglamaning ham biror noma抣um oldidagi koeffitsiyentlari bir xil yoki faqat ishoralari bilan farq qilgan holda qulay bo憀adi. Agar bunday bo憀masa, u holda sistemaning har bir tenglamasining chap va o憂g qismlarini mos keladigan sonlarga ko憄aytirish yo憀i bilan biror noma抣um oldidagi koeffitsiyentlarning modullarini tenglashtirishga urinib ko憆ish kerak.
3-
m a s a l a . Tenglamalar sistemasini yeching:
![]()
Agar
sistemaning birinchi tenglamasining ikkala qismini
3
ga, ikkinchisini esa
2
ga ko憄aytirib, ikkinchi tenglamadan birinchisini hadlab ayirilsa, u holda
birdaniga x ning qiymati topiladi:
![]()

x=�6 qiymatni sistemaning birinchi tenglamasiga qo憏ib, topamiz: �18+2y=10, 2y=28, y=14.
Javob:
x=�6,
y=14. ![]()
|
|
Shunday qilib, tenglamalar sistemasini algebraik qo憇hish usuli bilan yechish uchun: 1) noma抣umlardan birining oldida turgan koeffitsiyentlar modullarini tenglashtirish; 2) hosil qilingan tenglamalarni hadlab qo憇hib yoki ayirib, bitta noma抣umni topish; 3) topilgan qiymatni berilgan sistemaning tenglamalaridan biriga qo憏ib, ikkinchi noma抣umni topish kerak. |
4-
m a s a l a . Tenglamalar sistemasini yeching:
![]()
1)
Birinchi tenglamani o憐garishsiz qoldirib, ikkinchi tenglamani
4
ga ko憄aytiramiz:
![]()
2) (3) sistemaning ikkinchi tenglamasidan birinchi tenglamani hadlab ayirib, topamiz: 11y=�22, bundan y=�2.
3) y=�2 ni (2) sistemaning ikkinchi tenglamasiga qo憏ib, topamiz: x+2�(-2)=�2, bundan x=2.
Javob:
x=2,
y=�2. ![]()